कामगार आयुक्त

मंडळ

सुरक्षा समिती आणि सुरक्षा अधिकारी यांची नेमणूक

प्रत्येक आस्थापना ज्या ठिकाणी पाचशे किंवा त्यापेक्षा अधिक बांधकाम कामगार सर्वसाधारण नियुक्त केलेले आहेत,तेथे नियोक्त्याकडून एक सुरक्षा समिती स्थापन केली जाईल,ज्यामध्ये नियोक्त्याचे व अशा आस्थापनामध्ये नियुक्त केलेले इमारत कामगार यांचे प्रतिनिधी समान संख्येने असतील.कोणत्याही परिस्थितीत बांधकाम कामगारांच्या प्रतिनिधीच्या संख्येपेक्षा मालकाच्या प्रतिनिधीची संख्या अधिक असणार नाही.

समितीमध्ये प्रतिनिधीचा समावेश करण्याबाबत

  • वरिष्ठ अधिकारी,जो संस्थेतील त्याच्या स्थानामुळे समितीच्या कार्यामध्ये प्रभावपणे सहाय्य करू शकेल,तो अध्यक्ष असेल.
  • सुरक्षा अधिकारी समितीचा सचिव असेल.
  • ह्या समितीवरील कामगार प्रतिनिधी हे कामगाराद्वारे निवडले जातील.

सुरक्षा समिताची मुख्य कामे

  • इमारतीच्या किंवा इतर बांधकामातील अपघाताची संभाव्य कारणे आणि असुरक्षित प्रथा ओळखणे आणि सुधारात्मक उपाय सुचविणे.
  • सुरक्षा सप्ताह,सुरक्षा स्पर्धा आणि सुरक्षेवरील भाषणे व चित्रपट यांचे आयोजन करून,पोस्टर तयार करून किंवा आवश्यक असल्यास किंवा गरज भासल्यास तत्सम इतरउपाय करून बांधकाम कामगार आणि नियोक्ता यांच्यामध्ये सूरक्षिततेसंबंधी आवड निर्माण करणे.
  • असुरक्षित पध्दती तपासण्याच्यादृष्टीने आणि असुरक्षित पद्धतीचा तपास लावून,वैद्यकीय प्रथमोपचार आणि कल्याणकारी सुविधासह त्याच्या प्रमानाकरिता सुधारात्मक उपाय सुचविण्यासाठी बांधकामाच्या ठिकाणी फेरी मारणे.
  • विविध प्रकारची स्फोटक द्रवे,रसायने आणि इतर बांधकाम सामुग्री हाताळण्याशी संबंधित आरोग्याला असणा-या धोक्यामुळे लक्ष घालते व उचित वैयक्‍तिक सूरक्षात्मक सामुग्रीच्या वापरासह सूधारात्मक उपाय सुचविणे.
  • बांधकामाच्या ठिकाणी कल्याणकारी सुविधामध्ये सुधारणा करण्यासाठी आणि इमारतीच्या व इतर बांधकामाच्या ठिकाणी असणारी कामगारांची सुरक्षा, आरोग्य व सुखसोयी अशा इतर संकीर्ण बाबीसाठी उपाय सुचविणे.
  • सुरक्षा समिती ठराविक कालांतराने,कमीतकमी महिन्यातून एकदा एकत्र येईल,आणि बांधकामाच्या ठिकाणी घडणाऱ-या घडामोडीवर संपूर्ण नियंत्रण असणाऱ-या वरिष्ठ वेक्तीद्वारा यांचे अध्यक्षपद भूषविले जाईल.
  • सुरक्षा समितीचे निर्णय आणि शिफारशी यांचे पुरेशा कालमर्यादेमध्ये नियोक्त्याकडून अनुपालन केले जाईल.

सुरक्षा अधिका-याची नेमणूक(नियम २३६)

हे नियम प्रवर्तनात येणा-या सहा महिन्याच्या आत,प्रत्येक आस्थापना हि पाचशे बांधकाम कामगारापेक्षा अधिक असणार नाही इतका रोजगार देईल आणि खाली घालून देण्यात आलेल्या श्रेणीनुसार,बांधकाम कामगारांचा प्रत्येक नियोक्त्या सुरक्षा अधिक-याची नेमणूक करील.

  • १००० निर्माण कामगारापर्यंत -१ सुरक्षा अधिकारी
  • २००० निर्माण कामगारापर्यंत -२ सुरक्षा अधिकारी
  • ५००० निर्माण कामगारापर्यंत -३ सुरक्षा अधिकारी
  • १०,००० निर्माण कामगारापर्यंत -४ सुरक्षा अधिकारी प्रत्येक अतिरिक्त ५,००० निर्माण कामगारापर्यंत किंवा त्याच्या भागाकरिता एक सुरक्षा अधिकारी(अनुसूची सहा)

सुरक्षा अधिका-याची कर्तव्ये

वैयक्‍तिक दुखापतींना प्रतिबंद घालणे,तसेच कामाच्या ठिकाणी सूरक्षित वातावरण निर्माण करणे यांसारख्या सांविधिक तसेच इतर जबाबदा-या पार पाडण्यासाठी सुरक्षा अधिकारी नियोक्त्यास मदत व मार्गदर्शन करील.( अनुसूची सहा)

अपघाताचे वृत्त देणे- (भाग ३९,नियम २३७ )

  • अपघात किंवा धोकादायक घटना ज्या आस्थापनेमध्ये घडली ती आस्थापना जेथे आहे त्या क्षेत्राची अधिकाराकरिता असणारा उप कामगार आयुक्त असा उप कामगार आयुक्त अधिनियमाच्या कलम ३९ अन्वये नियुक्त केलेला प्राधिकारी असेल
  • मंडळ
  • मुख्य निरिक्षक T
  • अपघात झालेल्या बांधकाम कामगाराचे निकटतम नातेवाईक किंवा इतर नातेवाईक.
  • इमारतीच्या किंवा बांधकामाच्या ठिकाणी :
  • जीवित हानीस कारणीभूत ठरणा-या,किंवा
  • अपघात घडल्यापासून दहा दिवसापेक्षा जास्त दिवस अशा बांधकाम कामगाराला कामापासून ठरविणा-या अशा कोणत्याही अपघाताची सूचना पुढील वेक्तीना देखील पाठविण्यात येईल.
    • जवळच्या पोलीस ठाण्यावरील प्रभारी अधिकारी.
    • जिल्या दंडाधिकारी किंवा जिल्या दंडाधिका-याची इच्छा असल्यास त्याच्या आदेशानुसार उप विभागीय दंडाधिकारी .
Go to Navigation